References

Les fonds slaves de la Librairie polonaise de Paris et leur évolution politique des années 1830 aux années 1860

  • The Slavonic Collections of the Paris Polish Bookstore and their Political Evolution from the 1830s to the 1860s
  • Zbiory słowiańskie Biblioteki Polskiej w Paryżu i ich ewolucja polityczna w latach 1830-1860

Krystian Klekot

p. 79-95

    Abstracts

    La singularité des librairies du xixᵉ siècle réside dans les rapports étroits et souvent conflictuels qu’elles entretenaient avec le pouvoir politique. Les métiers du livre – libraires, imprimeurs, éditeurs – en plein essor durant cette période, ont dû sans cesse travailler avec les contraintes imposées par les autorités. L’article analyse la naissance de la première librairie polonaise indépendante en 1835 fondée par des exilés issus de la Grande Émigration. En s’appuyant sur l’étude du réseau des libraires français et polonais diffusant les ouvrages slaves à Paris, l’auteur propose une typologie des fonds disponibles au xixᵉ siècle. L’examen des catalogues met en évidence la double influence exercée sur ces publications : d’une part, la réglementation française encadrant l’imprimerie, et d’autre part, les tensions politiques internes propres à l’émigration polonaise.

    The uniqueness of nineteenth-century bookstores lay in their close, often tense relationship with political power. During this period of rapid growth, booksellers, printers, and publishers constantly had to navigate the restrictions imposed by the authorities. This article examines the creation of the first independent Polish bookstore in 1835, founded by exiles of the Great Emigration. By studying the network of French and Polish booksellers who distributed Slavic works in Paris, the author offers a typology of the collections available in the nineteenth century. The analysis of the catalogues reveals a dual influence on these publications: the regulatory framework imposed by the French state on printed material and the political divisions that ran across the Polish émigré community.

    Specyfika księgarstwa xix wieku polegała na stałych i trudnych relacjach, jakie utrzymywało ono z władzami. Zawody księgarza, drukarza i wydawcy, które w tym okresie uległy intensywnemu rozwojowi i ukształtowały nowy pejzaż książki, musiały nieustannie uwzględniać ten wymiar. Okres analizowany w niniejszym artykule przyniósł powstanie pierwszej niezależnej księgarni polskiej w 1835 roku, a następnie Księgarni Katolickiej Polskiej w Paryżu – obydwie założone przez powstańców i emigrantów fali Wielkiej Emigracji. Analizując działalność sieci księgarzy francuskich i polskich sprzedających w Paryżu książki słowiańskie – polskie, ale także rosyjskie – artykuł proponuje typologię księgozbiorów dostępnych w sprzedaży w latach 30. i 40. xix wieku. Studium katalogów tych księgarni świadczy o podwójnej presji wywieranej na drukowane publikacje: z jednej strony przez francuskie regulacje ograniczające ich produkcję, z drugiej – przez wewnętrzne przemiany polityczne wstrząsające Wielką Emigracją.

    Index

    Mots-clés

    Librairie, Émigration polonaise, Pologne, France

    Keywords

    Bookstores, Polish Emigration, Poland, France

    Kлючевые слова

    Книжный магазин, Польская эмиграция, Польша, Франция

    References

    Electronic reference

    Krystian Klekot, « Les fonds slaves de la Librairie polonaise de Paris et leur évolution politique des années 1830 aux années 1860 », Slavica Occitania [Online], 62 | 2026, Online since 04 octobre 2026, connection on 13 juillet 2026. URL : https://interfas.univ-tlse2.fr/slavicaoccitania/5135

    Author

    Krystian Klekot

    Krystian Klekot est doctorant contractuel à l’Université de Varsovie et à Sorbonne Université, où il enseigne l’histoire de la Pologne. Rattaché à l’umr 8224 eur’orbem, il consacre sa thèse à l’analyse de la Librairie polonaise de Paris dans le paysage éditorial parisien du xixe siècle. Membre du comité de pilotage du réseau scientifique transfopress, il consacre également ses recherches à la presse polonaise allophone en France. Ses publications récentes comprennent : « The Polish Press in France During the July Monarchy (1830-1848) », Revista internacional de Historia de la Comunicación, 23, 2024, p. 49-65 ; « La presse polonaise dans les dépôts (1831-1834). Une entrevue de la courte carrière des éphémérides en province », in Iwona Pugacewicz (éd.), Microhistoires. La vie quotidienne des émigrés polonais en France au xixe siècle, Kielce, Musée national de Kielce, 2024, p. 13-38 et « Eustachy Januszkiewicz et les libraires parisiens : les bâtisseurs du romantisme polonais », in Iwona H. Pugacewicz, Urszula Król & Seweryn Kuter (éd.), Le cercle romantique. Héros français et polonais en dialogue, Paris-Varsovie, Institut National Frédéric Chopin, 2024, p. 239-249.
    Courriel : krystian.klekot.pro@gmail.com