https://interfas.univ-tlse2.fr/slavicaoccitania/5133 Entrées d’index fr 0 https://interfas.univ-tlse2.fr/slavicaoccitania/5135 La singularité des librairies du xixᵉ siècle réside dans les rapports étroits et souvent conflictuels qu’elles entretenaient avec le pouvoir politique. Les métiers du livre – libraires, imprimeurs, éditeurs – en plein essor durant cette période, ont dû sans cesse travailler avec les contraintes imposées par les autorités. L’article analyse la naissance de la première librairie polonaise indépendante en 1835 fondée par des exilés issus de la Grande Émigration. En s’appuyant sur l’étude du réseau des libraires français et polonais diffusant les ouvrages slaves à Paris, l’auteur propose une typologie des fonds disponibles au xixᵉ siècle. L’examen des catalogues met en évidence la double influence exercée sur ces publications : d’une part, la réglementation française encadrant l’imprimerie, et d’autre part, les tensions politiques internes propres à l’émigration polonaise. The uniqueness of nineteenth-century bookstores lay in their close, often tense relationship with political power. During this period of rapid growth, booksellers, printers, and publishers constantly had to navigate the restrictions imposed by the authorities. This article examines the creation of the first independent Polish bookstore in 1835, founded by exiles of the Great Emigration. By studying the network of French and Polish booksellers who distributed Slavic works in Paris, the author offers a typology of the collections available in the nineteenth century. The analysis of the catalogues reveals a dual influence on these publications: the regulatory framework imposed by the French state on printed material and the political divisions that ran across the Polish émigré community. Specyfika księgarstwa xix wieku polegała na stałych i trudnych relacjach, jakie utrzymywało ono z władzami. Zawody księgarza, drukarza i wydawcy, które w tym okresie uległy intensywnemu rozwojowi i ukształtowały nowy pejzaż książki, musiały nieustannie uwzględniać ten wymiar. Okres analizowany w niniejszym artykule przyniósł powstanie pierwszej niezależnej księgarni polskiej w 1835 roku, a następnie Księgarni Katolickiej Polskiej w Paryżu – obydwie założone przez powstańców i emigrantów fali Wielkiej Emigracji. Analizując działalność sieci księgarzy francuskich i polskich sprzedających w Paryżu książki słowiańskie – polskie, ale także rosyjskie – artykuł proponuje typologię księgozbiorów dostępnych w sprzedaży w latach 30. i 40. xix wieku. Studium katalogów tych księgarni świadczy o podwójnej presji wywieranej na drukowane publikacje: z jednej strony przez francuskie regulacje ograniczające ich produkcję, z drugiej – przez wewnętrzne przemiany polityczne wstrząsające Wielką Emigracją. sam., 24 janv. 2026 18:38:40 +0100 mar., 29 sept. 2026 10:19:39 +0200 https://interfas.univ-tlse2.fr/slavicaoccitania/5135 https://interfas.univ-tlse2.fr/slavicaoccitania/5129 Après l’Insurrection de 1830 et la russification des populations polonaises, il devint indispensable de créer des lieux de préservation de la production intellectuelle nationale. Les insurgés exilés en France fondèrent ainsi plusieurs institutions littéraires et scientifiques à Paris. Créée officiellement en 1842, la Bibliothèque des Batignolles se positionna comme la principale institution d’opposition à la Bibliothèque polonaise de Paris, dirigée alors par Adam Jerzy Czartoryski, chef du camp conservateur et libéral de la Grande Émigration. Dans les années 1840, la Bibliothèque des Batignolles n’était encore qu’une modeste bibliothèque scolaire près de l’école des Batignolles. Ce n’est qu’à partir des années 1850 que sa collection s’élargit pour inclure d’importants dépôts d’activistes, d’écrivains, d’hommes politiques et de groupements politiques. Nous nous intéressons dans cet article aux multiples fonctions exercées par la bibliothèque des Batignolles et les comparons à celles remplies par la Bibliothèque polonaise de Paris, afin de présenter l’évolution sur trente ans de ses sphères d’influence et son impact sur la culture nationale et l’émigration polonaise en France. After the 1830 Uprising and the Russification of the Polish population, it became essential to create spaces to preserve Polish intellectual achievements. The uprises exiled in France set up several literary and scientific institutions in Paris. Officially founded in 1842, the Batignolles Polish Library established itself as the main opposition institution to the Paris Polish Library, then under the direction of Adam Jerzy Czartoryski, the leader of the conservative factions of the Polish Great Emigration. In the 1840s, the Batignolles Polish Library was only a modest school library near the Polish school in Paris. But from the 1850s onwards, its collection expanded to include significant contributions by activists, writers, politicians and political groups. This article examines the multiple functions fulfilled by the Batignolles Library and compares them to those of the Paris Polish Library, in order to highlight the evolution of its spheres of influence over thirty years and its impact on both national culture and the Polish emigration in France. Tuż po zakończeniu Powstania listopadowego i rusyfikacji ludności polskiej niezbędne stało się tworzenie miejsc przechowywania polskiego dorobku intelektualnego. Powstańcy, zmuszeni do uchodźstwa założyli w Paryżu, będącym wówczas głównym miejscem polskiej emigracji dziewiętnastowiecznej, instytucje kulturowe, oświatowe oraz naukowe. Oficjalnie założona w 1842 roku Polska Biblioteka szkolna przy Batignolles staje się główną instytucją opozycyjną wobec Biblioteki Polskiej w Paryżu, wówczas pod wodzą księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, przywódcą konserwatywnego i liberalnego obozu Wielkiej Emigracji. Na początku lat czterdziestych dziewiętnastego wieku Biblioteka Batiniolska była jeszcze skromną biblioteką szkolną, jednak to od lat pięćdziesiątych jego zbiory nieustannie powiększały się o ważne depozyty emigracji, działaczy, pisarzy, polityków i ugrupowań politycznych. Tutejszy artykuł skupi się na wielorakich funkcjach pełnionych przez Bibliotekę Batiniolską oraz na porównaniu ich z funkcjami spełnionymi przez Bibliotekę Polską w Paryżu, jej głównym rywalem. Także opisany artykuł pozwoli nam przedstawić jej ponad trzydziestoletnią ewolucję, jej strefy wpływów na kulturę narodową oraz polską emigrację we Francji. sam., 24 janv. 2026 18:38:00 +0100 mar., 29 sept. 2026 10:19:15 +0200 https://interfas.univ-tlse2.fr/slavicaoccitania/5129